De vogel en het Prins Clausplein

Een natuurmens ben ik niet zozeer, maar toen ik op een zondagmiddag aan de keukentafel zat en zat te staren naar een vogel die zich in de vijver waste en het mos rond de vijver als handdoek gebruikte, moest ik denken aan de simplistische behoefte die de vogel had. Op geheel eigen wijze maakt de vogel gebruik van iets wat er voor ieders beschikking is. En zou het er niet zijn, dan zoekt die vogel wel een andere plek of manier om zich te wassen en te drogen.

Ik vond het bijna eng, zo filosofisch. Maar zoals in mijn eindejaarsblog van 2017 beschreven, begrijp je het beter als je het naar je eigen vakgebied vertaalt. De behoefte van de consument stijgt op allerlei vlakken, zowel kwalitatief als kwantitatief. Ieder product moet het liefste op maat gemaakt worden, maar wel voor lage prijzen en haaks daarop de beste materialen. En kan de winkel bij jou op de hoek het niet, dan zijn er nog tien anderen waar het wel kan. Juist door die groeiende behoeftes loop je elkaar in mijn ogen vaker mis.

Zie het als het Prins Clausplein. Elke keer dat ik erlangs rijd, fascineert het me hoe die wegen lopen; over elkaar heen, naast elkaar, samenvoegend, splitsend. Mensen zijn een van de wegen op het knooppunt zat en willen dat er een bocht wordt aangelegd, zodat ze nog sneller door kunnen. Wegen die samenvoegen worden gespleten en de weg die de mensen om je heen graag volgden wordt in een keer versperd; puur omdat jij in je behoeftes wil worden voorzien. Arrogant? Nee. Egoïstisch? Ook niet. Individualistisch: het stellen van de rechten van de individu boven die van de gemeenschap.

Daardoor kun je mensen verliezen. Soms doe je dat bewust, door je eigen weg te kiezen en te worden voorzien in jouw behoeftes, maar soms laat je de mensen om je heen verward achter je, op dat grote ingewikkelde Prins Clausplein. Ze weten de weg niet meer, draaien om en houden anderen op, terwijl jij op je eigen afslag bijna uit de bocht vliegt omdat je niemand meer om je heen hebt.

Terug naar die vogel in de vijver. Die heeft de behoefte om schoon te worden, maar het zal hem een worst wezen of dat nou de vijver in Hoogeveen of Hoevelaken is. De mens van nu heeft het liefst kalkvrij gezuiverd biologisch gefilterd op turf gelagerd noordoost-Belgisch bronwater om zich in te wassen. En waarom die behoefte? Omdat we verwend zijn. En verwend maakt in veel gevallen weleens een beetje arrogant: je staat verder weg van mensen. Individualisme is daar het gevolg van.

Uiteindelijk ben je in een maand de hele wereld over gevlogen om juist díé specifieke producten te kopen of dingen te doen waar je nou net zo’n behoefte aan had. Je sociale leven op een laag pitje, vervreemd van je basis en terwijl je doodmoe van jezelf uit het raam staat te staren, zit die verrekte vogel er alweer, zonder dat iemand ook maar iets heeft hoeven doen. Ik duik de vijver in.