Het familiediner

Eigenlijk kijk ik best regelmatig naar ‘het familiediner’ van de EO. Presentator Bert van Leeuwen probeert in alle oprechtheid en neutraliteit uiteen gevallen families weer bij elkaar te brengen, gebroken relaties te herstellen en gebrouilleerde broers en zussen weer met elkaar in gesprek te laten gaan. Hij nodigt ze uit in te stappen in een luxe limousine die hen naar een nabijgelegen restaurant brengt. Het diner waarvoor zij bij elkaar komen moet de eerste stap zijn op weg naar nieuw familiegeluk. Want ruzie in de familie? Die moet altijd bijgelegd worden.

Soms is de oorzaak van de familieruzie werkelijk zo knullig dat je van tevoren weet dat het weer goed komt.  Jan is vanwege zijn drukke werkzaamheden de verjaardag van broer Kees vergeten, Kees is boos, hij blijft weg op de verjaardag van Mieke, de vrouw van Jan en vervolgens heeft geen van beide koppige broers meer wat van zich laten horen. Nichtje Mariska haalt beide mannen bij elkaar; ze geven elkaar wat onwennig een hand, maar aan het eind van het verhaal wordt er weer gelachen en gaan ze samen aan tafel. Een inkoppertje voor Bert; eind goed al goed. De basis was prima, ze hadden alleen een zetje nodig.

Maar in andere afleveringen is er toch duidelijk meer aan de hand dan alleen maar een vergissing over een gemist verjaardagsfeestje. In die afleveringen wordt eigenlijk al snel duidelijk dat het hebben van een familieband geen garantie is voor een (hernieuwde) goede relatie.  Soms kunnen leden uit één gezin zo verschillend zijn of zich zo verschillend ontwikkeld hebben, dat een buitenstaander al van verre kan zien dat hier zelfs door Bert van de EO geen eer aan te behalen valt. En toch wordt het geprobeerd en stappen ook deze mensen vaak in de limousine. Waarom doen ze dat? Waarom moet het altijd klikken? Omdat je familie bent?  Zeg nou zelf: vrienden kun je kiezen, maar familie…..die krijg je er gewoon bij. Daar valt geen keuze in te maken. En het feit dat je opgroeit in hetzelfde nest, dezelfde genen hebt en dezelfde achtergrond, wil nog niet zeggen dat je het met elkaar kunt vinden. Laat staan dat je vrienden bent. Ik vraag me af hoeveel families bij elkaar over de vloer zouden komen als ze geen verwanten van elkaar zouden zijn. Ik denk, en ik krijg waarschijnlijk nu veel commentaar of misschien juist blikken van herkenning, dat er heel wat mensen zijn die diep of minder diep in hun hart hun familie niet als vrienden zouden kiezen. Mensen die met verjaardagen en feestdagen toch het hele hapjes- en drankjesbudget spenderen aan bezoek dat ze in een andere situatie waarschijnlijk niet op hun feestje zouden uitnodigen.

Ik ben heel eerlijk: ook aan mijn familie zou Bert van Leeuwen zo een aflevering kunnen wijden. Sterker nog: er waren zelfs mensen die ons wilden aanmelden voor ‘het familiediner’.  De situatie is momenteel zo dat niet iedereen bij ons nog contact met elkaar heeft. Dat heeft zijn redenen waarvan ik er een paar niet meer weet maar ook een paar wel, en die zijn voldoende om de situatie (vanuit mijn optiek) te laten voortduren zoals die is. Toch heb ik het heel lang als erg pijnlijk en vervelend ervaren. Minder pijnlijk dan de situaties die hieraan ten grondslag lagen, maar toch voelde het als iets wat ‘niet hoorde’. Geen contact meer met iemand uit je familie…de omgeving vond het maar raar.  Mijn hartzeer ging voorbij toen ik me realiseerde  -en me erbij neerlegde- dat de familieband niet synoniem is voor een band van hechte vriendschap en onvoorwaardelijk vertrouwen. En, belangrijker, dat dit dus niet iets is wat koste wat het kost afgedwongen moet worden. Waarom? Als het niet klikt of matcht waarom dan toch geforceerd doorzetten? Kun je dan niet beter, sans rancune, afscheid nemen van elkaar? 

Dus mocht er ooit een limo voor mijn deur staan; ik maak graag een ritje en ze mogen me zeker bij een restaurant afzetten. Maar mag ik dan zelf kiezen waar en met wie?