20 weken

Aarzelend klonk zijn stem toen hij me belde. Hij wist duidelijk niet of hij zijn vragen wel kon stellen, maar had toch de stoute schoenen aangetrokken. In het ziekenhuis hadden ze gezegd dat het kindje zo klein was, dat ze geen begrafenis of crematie hoefden te regelen. Dat zou het ziekenhuis zelf wel doen. Maar dat voelde helemaal niet goed. Kijk nou, alles zit erop en eraan, het is een compleet kindje, een volwaardig mens! Ze hadden het weliswaar nooit levend in hun handen gehouden en er niet voor gezorgd, maar het was wel degelijk een onderdeel van hun leven geworden in de bijna twintig weken van de zwangerschap. Wat waren ze er blij geweest toen ze eindelijk zwanger bleken. Wat hadden ze uitgezien naar de geboorte van hun eigen eerste kindje.

Maar toen ging het helemaal mis. Na een dag van hevige buikpijn bleek het kindje niet meer te leven. Waardoor dat gekomen was wist de gynaecoloog niet. Het meisje kwam ter wereld, piepklein, maar wel compleet. Ze noemden het Eline, ook al zou ze nooit naar die naam luisteren. Verslagen hadden ze het even in handen gehad en daarna aan de verpleegkundige afgegeven. Ze wisten nog niet wat ze ermee moesten doen, dus het zou in mortuarium worden gelegd. Ze moesten de klap incasseren en nadenken wat ze wilden.

Gelukkig belden ze mij en stelden ze de goede vragen. Wat de regels waren voor een kindje na 20 weken zwangerschap. Wat de mogelijkheden waren. Hoe ze op een goede manier afscheid konden nemen. Ik kon er duidelijk over zijn: inderdaad kan een levenloos geboren kindje van minder dan 24 weken zonder meer door het ziekenhuis ‘afgevoerd’ worden, want het wordt juridisch niet beschouwd als een mens. Maar je kunt het ook een uitvaart geven en samen met familie in en stijlvolle bijeenkomst op een geschikte plek afscheid nemen. Je kunt met woorden en muziek je verdriet uiten en je dochtertje begraven of laten cremeren. Wat waren ze opgelucht. Ze wilden dit mensje, zo gewenst en nu al zo gemist, een gepaste uitvaart geven.

We deden aangifte bij de gemeente, waar ze gelukkig precies begrepen hoe de ouders zich voelden. We kwamen bij elkaar in het afscheidshuis. 15 familieleden waren erbij. We luisteren naar “Tears in heaven”. We spraken samen gedichten uit. De ouders benoemden hun verlangen naar een kindje en hun verdriet om het de vroege dood van Eline. Ze lieten zich troosten door de liefde van hun familie. Natuurlijk dronken we koffie, want dat hoort erbij. En daarna bracht ik het kindje samen met de ouders naar het crematorium.

Ze kijken terug op een waardig afscheid van het kindje dat ze in hun hart in de maanden daarvoor al verwelkomd hadden. Ze hoeven niet te doen alsof er nooit iets geweest is en alsof er dus eigenlijk ook geen verdriet en gemis kan zijn. Ze namen dit verlies en hun verdriet serieus en kunnen het dus een plaats geven in hun leven. Eline heeft geleefd en ze is overleden. En dus heeft ze een echte uitvaart gehad.